ABD Konut Piyasası Yüksek Faiz ve Rekor Ev Fiyatlarıyla Zor Bir Yaz Geçiriyor

ABD konut piyasası, yüksek mortgage faizleri, rekor seviyedeki ev fiyatları ve artan inşaat maliyetlerinin etkisiyle yaz aylarında belirgin biçimde yavaşladı.

Ulusal Emlakçılar Birliği’nin verilerine göre, mevcut evler için imzalanan satış sözleşmelerini ölçen bekleyen konut satışları haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 5,4 geriledi.

Satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,3 düşerken, açıklanan rakamlar ekonomistlerin beklentilerinin de altında kaldı.

Bekleyen konut satışları, ev arayan kişilerin sözleşme imzalama kararlarını ölçtüğü için piyasanın mevcut durumunu gösteren en güncel göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.

Faiz ve Ev Fiyatları Alıcıları Zorluyor

ABD’de yaygın olarak kullanılan 30 yıllık sabit mortgage faizleri haziran ayına yaklaşık yüzde 6,6 seviyesinde başladı ve ayı aynı seviyeye yakın tamamladı.

Ortalama faiz oranı son verilerde yüzde 6,64’e kadar yükseldi. Bu oran, yılın ilk aylarında görülen seviyelerin üzerinde bulunuyor.

Ulusal Emlakçılar Birliği Başekonomisti Lawrence Yun, son bir yılın en yüksek seviyelerine yaklaşan mortgage faizleri ile rekor ulusal medyan ev fiyatlarının konut piyasasını durgunlaştırdığını belirtti.

Yun’a göre mevcut koşullar özellikle ilk kez ev satın almak isteyenler için ciddi bir erişilebilirlik sorunu yaratıyor.

Yüksek faiz oranları, aylık mortgage ödemelerini doğrudan artırıyor. Örneğin aynı fiyatlı bir ev için alınan kredinin aylık ödemesi, faiz oranındaki küçük bir yükselişte bile yüzlerce dolar artabiliyor.

Bu durum, peşinat biriktirmiş olsalar bile birçok ailenin kredi başvurusunu ertelemesine veya daha düşük fiyatlı evlere yönelmesine neden oluyor.

Mortgage Başvuruları da Geriliyor

Ev satın almak amacıyla yapılan mortgage başvuruları da son haftalarda zayıfladı.

Son açıklanan verilere göre, ev alımına yönelik kredi başvuruları geçen yılın aynı haftasına kıyasla yüzde 2 daha düşük gerçekleşti.

Bu düşüş, geçen yıl mortgage faizlerinin bir miktar daha yüksek olmasına rağmen yaşandı. Veriler, alıcıların yalnızca faizlerden değil, yüksek ev fiyatları ve ekonomik belirsizliklerden de etkilendiğini gösteriyor.

İnşaat Şirketlerinin Güveni Düştü

Konut piyasasındaki zayıflık yalnızca mevcut ev satışlarıyla sınırlı değil.

Ulusal Konut İnşaatçıları Birliği tarafından açıklanan güven endeksi temmuz ayında 36 seviyesinden 34’e geriledi. Bu, yaklaşık bir yılın en düşük seviyesi olarak kaydedildi.

Endekste 50’nin altındaki değerler sektörün geleceğine ilişkin olumsuz beklentilere işaret ediyor.

İnşaatçı güveni 15 aydır aralıksız 40 seviyesinin altında bulunuyor. Bu, 2012’den bu yana görülen en uzun olumsuz dönem oldu.

Birliğin Başekonomisti Robert Dietz, yüksek mortgage faizleri, pahalı arsalar, artan yapı malzemesi fiyatları ve devam eden nitelikli iş gücü sıkıntısının sektörün temel sorunları olmaya devam ettiğini söyledi.

İnşaatçılar Fiyat İndiriyor

Alıcı talebini artırmaya çalışan inşaat şirketlerinin giderek daha büyük bölümü fiyat indirimi ve ek teşvikler sunuyor.

Temmuz ayında inşaatçıların yüzde 37’si satış fiyatlarını düşürdü. Bu oran haziranda yüzde 35, mayısta ise yüzde 32 seviyesindeydi.

Satış teşviki kullanan şirketlerin oranı da yüzde 63’e çıktı.

Böylece yeni konut inşaatçılarının en az yüzde 60’ının teşvik sunduğu dönem 16 aya ulaştı.

Bu teşvikler arasında mortgage faizini geçici olarak düşürme, kapanış masraflarını karşılama, ücretsiz donanım veya ev fiyatında doğrudan indirim gibi seçenekler bulunabiliyor.

Ancak bu uygulamalar bile satışlardaki genel yavaşlamayı tamamen tersine çevirmeye yetmiyor.

Düşük Arz Fiyatları Yüksek Tutuyor

Talep zayıflamasına rağmen mevcut ev fiyatları yükselmeye devam ediyor.

Ulusal Emlakçılar Birliği’ne göre, mevcut evlerin medyan satış fiyatı haziran ayında yeni bir rekora ulaştı.

Bazı şehir ve eyaletlerde fiyatlarda düşüş görülse de ülke genelindeki konut arzının yetersiz olması fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratıyor.

Birçok ev sahibi, geçmiş yıllarda daha düşük faiz oranlarıyla aldığı mortgage kredisini kaybetmemek için evini satışa çıkarmaktan kaçınıyor.

Bu durum piyasaya giren ev sayısını sınırlandırırken, daha az sayıdaki konut için rekabetin devam etmesine neden oluyor.

Yeni Düzenleme Yeterli Olacak mı?

Kongre tarafından kabul edilen yeni konut düzenlemesi, izin süreçlerini hızlandırmayı ve bürokratik engelleri azaltmayı amaçlıyor.

Sektör temsilcileri düzenlemenin konut arzını artırma ve maliyetleri düşürme açısından olumlu bir adım olduğunu belirtiyor.

Ancak eyalet ve yerel yönetim düzeyinde imar, ruhsat, arsa kullanımı ve yapılaşma kurallarında daha fazla değişikliğe ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.

Konut sektörünün inşaat, mobilya, finans, sigorta ve emlak hizmetleriyle birlikte ABD ekonomisinin yaklaşık yüzde 15 ila yüzde 18’ini oluşturduğu tahmin ediliyor.

Bu nedenle konut piyasasındaki yavaşlama yalnızca ev almak isteyenleri değil, ekonomik büyümeyi ve istihdamı da etkileyebilir.

Yüksek faizler gerilemediği veya konut arzı belirgin biçimde artmadığı sürece, ABD’de ev sahibi olmak özellikle orta gelirli ve ilk kez ev alacak aileler için zor olmaya devam edecek.